تصرف عدوانی چیست
نوشته شده توسط گروه وکلای ملکی

تصرف عدوانی چیست و بررسی تفاوت آن با مابقی دعاوی

تصرف بر مال غیر به نحو عدوانی، به گونه ای که مالک مال رضایتی بر ورود متصرف بر ملکش نداشته باشد در اینجاست که قانون گذار این حق را به مالک اصلی مال یا متصرف سابق داده که مال غیر منقول خود را از تحت تصرف غاصبانه متصرف لاحق ( شخصی که به زور وارد ملک وی شده را از دادگاه حقوقی یا کیفری تقاضا کند چرا می گوییم دو مرجع صلاحیت رسیدگی به دعوی را دارند علت بدین خاطر است که این دعوی واجد ماهیت حقوقی و کیفری است یعنی قانون گذار امکان طرح شکایت را در هر دو حالت به ذی النفع پرونده داده است.

21 مرداد 1402
بروزرسانی: ۱۷ بهمن ۱۴۰۲
7 دقیقه
بدون دیدگاه

ارکان دعوی تصرف عدوانی

سبق تصرف خواهان ( شما در این دعوی بایستی مالک باشید یا در سابق،  ملک در حیطه مالکیت شما باشد و شما سالیان طولانی در ملک حق تصرف داشته اید به گونه ای که این سابقه اماره ای باشد بر مالکیت شما و سایرین شما را به عنوان مالک اصلی بشناسند.

لحوق تصرف خوانده ( در بند یک بیان داشتیم اینکه ملک از آن مالک است و در سابق بر آن حق تصرف داشته اثبات شده است اما کسی به این حیطه مالکیت ورود پیدا کرده و خواستار آن بوده که مال غیر منقول را از تصرف مالک خارج سازد و خودش متصرف مال شود.

نکته قابل توجه

در زمان اقامه دعوی تصرف عدوانی از سوی مالک، بایستی ملک تحت تصرف متصرف باشد تا به دعوی مطروحه ترتیب اثر داده شود.

عدوانی بودن تصرف( این تصرفی که در بند دو به آن اشاره کردیم را قرار است شخص متصرفی انجام دهد که هیچ گونه اذنی از مالک اصلی مال یا متصرف سابق نداشته و به زور و به صورت عدوانی وارد حیطه مالکیت مالک مال شده است.

طرح دعوی تصرف عدوانی

همان گونه که گفتیم شما می توانید دعوی خود را به دو طریق هم در قالب شکایت کیفری و یا دادخواست حقوقی به طرفیت متصرف مال مطرح کنید اینکه کدام یک زودتر ممکن است موجب رفع تصرف متصرف از ملک شود سوالی است که در اینجا به آن پاسخ می دهیم.

نکته قابل توجه

قبل از مقایسه لازم است بگوییم در هر دو حالت اجرای حکم فوری و خارج از نوبت بوده و نیازی به قطعیت ندارد به بیان دیگر به محض صدور حکم بدوی، اقدامات لازمه برای رفع تصرف متصرف و اخراج او از ملک مالک انجام شده و قرار نیست اجرای حکم بعد از مرحله تجدید نظر خواهی به قطعیت برسد.

دعوی حقوقی تصرف عدوانی

این دعوی و نحوه اقامه آن را قانون گذار در ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی مورد بررسی قرار داده که ما در پاراگراف بالاتر به صورت مفصل آن را مورد بحث قرار دادیم اما در اینجا چیزی که مهم است مرز تفکیک این دعوی حقوقی با کیفری است که در اولی قانون گذار برای ترتیب اثر دادن به شکایت، سبق تصرف خواهان را کافی دانسته اما در دعوی کیفری مالک را ملزم به آن کرده که مالکیت خود را در بدوا امر اثبات و سپس اقامه دعوی کند.

خواندن این مطلب
اخذ سند مالکیت به نام ورثه در صورت اختلاف در تقسیم ارث

نکات مهم حقوقی که قبل از طرح دعوی تصرف عدوانی باید به آنها توجه کنید

نکته۱.مطابق رای وحدت رویه دیوان عالی کشور در شکایت کیفری سبق تصرف مالک در اثبات مالکیت شرط نبوده و اگر مالک پیش از تصرف، سابقه مالکیت در ملک هم نداشته باشد می تواند خواستار رفع تصرف و اخراج شخص متصرف از ملکی که مالکیتش از آن اوست باشد.

نکته ۲. اگر شما به عنوان مالک ادعا دارید که، شخص متصرف بدون آنکه اذن قانونی از شما داشته باشد در محدوده مالکیت شما وارد شده است می توانید با اقامه دعوی حقوقی و یا کیفری اخراج او را از ملک خویش بخواهید اما اگر در بدوا امر دعوی حقوقی مطرح کردید دیگر امکان طرح شکایت کیفری ندارید اما حالت عکس آن ممنوعیتی ندارد.

نکته۳. شما در طرح دعوی حقوقی بایستی در بدوا امر اظهارنامه ای را مبنی بر رفع تصرف به خوانده دعوی ارسال کنید در صورتی که ممانعت به عمل آمد می توانید شکایت خود را به دادگاه حقوقی ارائه بدهید درحالی که در شکایت کیفری، این الزام وجود ندارد.

مرجع صالح به رسیدگی

ماده ۱۲ قانون آیین دادرسی مدنی بیان می دارد که دعاوی مربوط به اموال غیر منقول اعم از تصرف عدوانی در دادگاهی اقامه می شود که مال غیر منقول در حوزه آن واقع است به بیان دیگر ما در این نوع دعوی، کاری به اقامتگاه خوانده دعوی که متصرف لاحق است نداریم و بایستی دعوی خود را در جایی که ملک در حوزه آن قرار دارد از نظر ذاتی و محلی صالح به رسیدگی است مطرح کنید.

خواندن این مطلب
فروش مال غیر و آشنایی با مجازات و نحوه شکایت آن با وکیل ملکی

نکته

مطابق رای وحدت رویه دیوان عالی کشور اگر شما دعوی تصرف عدوانی را در قالب شکایت کیفری مطرح کنید رسیدگی به دعوی شما بدون آنکه نیاز باشد در بدوا امر در دادسرا رسیدگی شود مستقیما به دادگاه کیفری دو ارجاع خواهد شد.

 

دعوی حقوقی تصرف عدوانی

آیا تصرف عدوانی مشمول مرور زمان می شود؟

شما به عنوان مالک، بایستی از تاریخ شروع تصرف ملکی که، ادعا دارید به موجب ادله و امارات تعلق به شما داشته شکایت حقوقی یا کیفری خود را حسب شرایطی که گفتیم بیان دارید اینکه شما همانند یک سری جرایم محدودیت برای زمان اقامه دعوی داشته اید یا نه نص صریحی وجود ندارد و فی مابین حقوقدانان اختلاف نظر وجود دارد اما مطابق رای وحدت رویه اعلامی از آنجایی که جرم تصرف عدوانی جرم مستمر است مشمول مرور زمان قرار نخواهد گرفت.

رفع اتهام تصرف از سوی متصرف لاحق( خوانده دعوی)

گاهی اوقات ممکن است با اینکه شکایتی به طرفیت متصرف مطرح شده و تمامی ادله دلالت بر آن داشته که تصرف غیر قانونی است اما، شخص متصرف با استناد به ادله ای اثبات می کند که در سابق حق تصرف در ملک داشته و تصرفاتش غیر قانونی نیست که در اینجا می تواند از خود رفع اتهام کند و سبق تصرف خود را به دادگاه اثبات کند.

تفاوت دعوی تصرف عدوانی با دعاوی مشابه

 دعوی تصرف عدوانی و خلع ید

در مقاله جداگانه مفصلا به بررسی دعوی خلع ید پرداختیم و تفاوت آن را  با دعوی تصرف عدوانی بیان داشتیم و گفتیم که این دو دعوی، علی رغم شباهت هایی زیادی که با یکدیگر داشته اما با یکدیگر متفاوت بوده اند و نباید آنها را با یکدیگر خلط کرد و به جای یکدیگر به کار برد در اینجا به بررسی تفاوت های این دو دعوی با یکدیگر خواهیم پرداخت.

۱.مطرح کننده دعوی خلع ید، الزاما مالک اصلی مال است که مالکیتش اثبات شده است اما دردعوی تصرف عدوانی به غیر از مالک، شخصی که در سابق به نوعی حق تصرف در ملک داشته می تواند درخواست دهنده این دعوی از دادگاه حقوقی یا کیفری باشد.

خواندن این مطلب
جعل اسناد ملکی و مجازات شخص جاعل و مدارک شکایت از آن

۲.ماهیت دعوی خلع ید حقوقی است یعنی شما تنها می توانید در دادگاه صلاحیت دار محل وقوع ملک دادخواست خود را ارائه دهید در حالی که دعوی تصرف عدوانی واجد دو جنبه حقوقی و کیفری است.

تفاوت دعوی تصرف عدوانی با دعاوی مشابه

و به تفاوت دیگری که می توان به آن اشاره داشت در راستای اجرای حکم بوده که در تصرف عدوانی بدون آنکه نیاز به قعطیت حکم باشد به فوریت و خارج از نوبت حکم اجرا می گردد اما در خلع ید همانند سایر دعاوی، حکم بعد از طی شدن کلیه مراحل دادرسی، اجرا می شود.

نتیجه گیری

ما دراین مقاله به بررسی دعوی تصرف عدوانی پرداختیم و بیان داشتیم که در این دعوی ملکی، از آنجایی که واجد جنبه حقوقی و کیفری بوده شما می توانید حسب مورد خواستار اقامه دعوی خود از مقام صالح به رسیدگی باشید.

پیشنهادات

ما در وکیل ملکی در تلاشیم که بهترین خدمات را در حوزه های مختلف حقوقی اعم از دعاوی ملکی، ثبتی، حقوقی، کیفری به افرادی که نیاز به خدمات مشاوره دارند ارائه بدهیم شما می توانید از طریق راه های ارتباطی که در سایت به آن اشاره شده با ما در تماس باشید.

برخی از سوالات متداول

دعوی تصرف عدوانی چیست؟

این دعوی ملکی، زمانی از سوی مالک یا متصرف سابق ملک مطرح می گردد که کسی بدون داشتن اذن قانونی وارد حیطه مالکیتش شود و او با طرح دعوی تصرف عدوانی از دادگاه بخواهد که متصرف را از ملکش اخراج کند.

چه مرجعی صلاحیت رسیدگی به دعوی تصرف عدوانی را دارد؟

از آنجایی که دعوی تصرف عدوانی واجد جنبه حقوقی و کیفری بود شما می توانید حسب مورد در دادگاه صلاحیت دار دعوی ملکی خود را مطرح کنید.

 

 

5/5 - (1 امتیاز)

پیشنهاد می کنیم این مطالب را هم بخوانید

صورت مجلس تفکیکی چیست و مراحل دریافت آن چگونه می باشد

مراحل دریافت صورت مجلس تفکیکی شما زمانی می توانید ثبت تقاضای خود را مبنی بر دریافت صورت مجلس تفکیکی در اداره ثبت اسناد مطرح کنید که در ابتدا گواهی پایان کار ساختمانی را از شهرداری اخذ کنید و یا اگر…

بازدید: 528 نفر
۱۷ بهمن ۱۴۰۲
خواندن این مقاله

مهلت پرداخت جریمه کمیسیون ماده ۱۰۰ به چه صورت می باشد

مهلت پرداخت جریمه کمیسیون ماده 100طبق قانون شهرداری ها همان گونه که گفتیم قانون گذار در قانون شهرداری ها و طرح اصلاحی راجع به ماده 100 هیچ گونه نص صریح در رابطه با مهلت پرداخت جریمه کمیسیون ماده 100 ندارد…

بازدید: 308 نفر
۱۸ فروردین ۱۴۰۳
خواندن این مقاله

وکیل الزام به انجام تعهد با وکیل خبره ملکی

در گروه وکلای ملکی می توانید به راحتی به هر نوع وکیل در امور ملکی از جمله وکیل الزام به انجام تعهد دسترسی داشته باشید و با اطمینان خاطر امور حقوقی خود را به سرانجام برسانید. در این مقاله می…

بازدید: 413 نفر
۲۷ اسفند ۱۴۰۲
خواندن این مقاله

وکیل اعلام بطلان معامله و تفاوت آن با فسخ معامله

یکی از مهمترین ابعاد هر معامله مواردی است که منجر به فسخ، بطلان یا انفساخ آن می شود. در این مقاله از گروه وکلای ملکی می توانید با همه موارد و جوانب بطلان یک معامله و ویژگی های وکیل اعلام…

بازدید: 392 نفر
۲۷ اسفند ۱۴۰۲
خواندن این مقاله

سوالات و نظرات شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *