دعوای تخلیه اماکن تجاری
نوشته شده توسط گروه وکلای ملکی

دعوای تخلیه اماکن تجاری؛ شرایط، مراحل قانونی و حقوق موجر و مستأجر

۲۷ آبان ۱۴۰۵
16 دقیقه
بدون دیدگاه

دعوای تخلیه اماکن تجاری یکی از مهم‌ترین دعاوی حقوقی در حوزه املاک است که معمولاً در نتیجه اختلاف میان مالک و مستأجر درباره پایان مدت اجاره، عدم پرداخت اجاره‌بها، انتقال ملک به شخص دیگر، تغییر شغل یا مطالبه سرقفلی مطرح می‌شود. برخلاف تصور برخی افراد، مالک یک مغازه یا واحد تجاری در تمام شرایط نمی‌تواند صرفاً با پایان یافتن مدت قرارداد، مستأجر را مجبور به تخلیه کند؛ زیرا نوع قرارداد اجاره، تاریخ انعقاد آن و قانون حاکم بر رابطه استیجاری در تعیین حقوق طرفین اهمیت اساسی دارد.

در قوانین ایران، به‌ویژه قانون روابط موجر و مستأجر مصوب سال ۱۳۵۶ و قانون روابط موجر و مستأجر مصوب سال ۱۳۷۶، مقررات متفاوتی برای تخلیه اماکن تجاری پیش‌بینی شده است. بنابراین، پیش از طرح دعوا باید مشخص شود قرارداد مشمول کدام قانون است و آیا مستأجر از حقوقی مانند سرقفلی یا حق کسب و پیشه برخوردار است یا خیر.

در این مقاله، شرایط قانونی دعوای تخلیه اماکن تجاری، موارد امکان تخلیه، مراحل رسیدگی در دادگاه و حقوق موجر و مستأجر را بررسی می‌کنیم.

دعوای تخلیه اماکن تجاری چیست؟

دعوای تخلیه اماکن تجاری دعوایی است که مالک یا موجر با هدف پایان دادن به تصرفات استیجاری مستأجر و تحویل گرفتن ملک تجاری مطرح می‌کند.
این دعوا ممکن است به دلایل مختلفی از جمله پایان مدت اجاره، نقض تعهدات قراردادی، عدم پرداخت اجاره‌بها، انتقال غیرمجاز منافع ملک یا استفاده برخلاف توافق از محل تجاری مطرح شود.

البته صرف مالک بودن، به معنای امکان تخلیه فوری ملک نیست. در برخی قراردادهای تجاری، مستأجر به موجب قانون از حقوقی برخوردار است که حتی پس از پایان مدت اجاره نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

برای مثال، در اجاره‌هایی که مشمول قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶ هستند، انقضای مدت اجاره به‌تنهایی برای تخلیه کافی نیست و موجر باید یکی از جهات قانونی تخلیه را اثبات کند.

کدام قانون بر دعوای تخلیه اماکن تجاری حاکم است؟

یکی از مهم‌ترین موضوعات در رسیدگی به دعوای تخلیه اماکن تجاری، تشخیص قانون حاکم بر قرارداد اجاره است.
در این زمینه، دو قانون اصلی وجود دارد:

۱. قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ۱۳۵۶

این قانون در بسیاری از روابط استیجاری اماکن تجاری که پیش از لازم‌الاجرا شدن قانون سال ۱۳۷۶ ایجاد شده‌اند، اهمیت دارد.
در این قانون، مستأجر ممکن است از حق کسب یا پیشه یا تجارت برخوردار باشد. به همین دلیل، مالک نمی‌تواند صرفاً به استناد پایان مدت اجاره، درخواست تخلیه ملک را مطرح کند و باید یکی از موارد قانونی تخلیه را اثبات نماید.

در مواردی نیز که قانون اجازه تخلیه را به موجر داده است، پرداخت حق کسب و پیشه یا تجارت به مستأجر می‌تواند از الزامات صدور حکم باشد.

۲. قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ۱۳۷۶

قانون سال ۱۳۷۶ برای قراردادهای اجاره‌ای که پس از لازم‌الاجرا شدن آن منعقد شده‌اند، مقررات متفاوتی در نظر گرفته است.
بر اساس ماده ۱۱ این قانون، اماکنی که پیش از تصویب قانون به اجاره داده شده‌اند، از شمول آن مستثنا هستند و حسب مورد تابع مقررات سابق خواهند بود.

در قراردادهای مشمول قانون سال ۱۳۷۶، اصولاً با پایان مدت اجاره، موجر می‌تواند تقاضای تخلیه کند؛ البته حقوق مربوط به سرقفلی، شرایط قرارداد و تشریفات قانونی نیز باید رعایت شود.

بنابراین، تشخیص تاریخ قرارداد و وضعیت حقوقی رابطه استیجاری، اولین گام برای انتخاب مسیر صحیح دعوای تخلیه است.

در چه مواردی می‌توان دعوای تخلیه اماکن تجاری مطرح کرد؟

امکان طرح دعوای تخلیه به قانون حاکم بر قرارداد و شرایط آن بستگی دارد. مهم‌ترین موارد عبارت‌اند از:

۱. پایان مدت قرارداد اجاره

در قراردادهای مشمول قانون سال ۱۳۷۶، با پایان مدت اجاره، موجر اصولاً می‌تواند درخواست تخلیه ملک تجاری را مطرح کند.
در این شرایط، اگر قرارداد واجد شرایط قانونی باشد، امکان استفاده از دستور تخلیه وجود دارد.
اما در قراردادهای مشمول قانون سال ۱۳۵۶، صرف پایان مدت اجاره موجب ایجاد حق تخلیه برای مالک نمی‌شود و باید یکی از جهات قانونی مقرر در این قانون وجود داشته باشد.

۲. عدم پرداخت اجاره‌بها

یکی از دلایل مهم طرح دعوای تخلیه، خودداری مستأجر از پرداخت اجاره‌بها است.
در روابط استیجاری مشمول قانون سال ۱۳۵۶، بند ۹ ماده ۱۴ این قانون، با رعایت تشریفات و شرایط مقرر، عدم پرداخت اجاره‌بها را از جهات درخواست فسخ اجاره و تخلیه می‌داند.

از جمله موارد مهم در این زمینه، ارسال اظهارنامه و رعایت مهلت‌های قانونی است.

در قراردادهای مشمول قانون سال ۱۳۷۶ نیز عدم پرداخت اجاره‌بها می‌تواند با توجه به مفاد قرارداد و مقررات قانون مدنی، مبنای فسخ یا درخواست تخلیه قرار گیرد؛ البته باید شرایط قانونی فسخ احراز شود.

۳. انتقال ملک به شخص ثالث بدون اجازه مالک

اگر مستأجر بدون داشتن حق انتقال به غیر، منافع ملک تجاری را به شخص دیگری واگذار کند، ممکن است موجر بتواند با استناد به قانون حاکم بر قرارداد، درخواست تخلیه کند.

در قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶، انتقال غیرمجاز منافع از موارد مهم تخلیه است.
البته باید میان انتقال واقعی منافع، مشارکت در کسب‌وکار، استخدام کارکنان و استفاده از نماینده یا وکیل تفاوت قائل شد؛ زیرا هر نوع حضور شخص ثالث در ملک لزوماً به معنای انتقال اجاره نیست.

خواندن این مطلب
تبدیل سند عادی به رسمی به چه صورت می باشد؟

۴. تغییر شغل بدون رضایت موجر

در قراردادهایی که نوع فعالیت تجاری در آن مشخص شده است، تغییر شغل بدون رعایت شرایط قانونی و قراردادی ممکن است از موجبات تخلیه باشد.
مطابق بند ۷ ماده ۱۴ قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶، تغییر شغل مستأجر بدون رضایت موجر، در صورتی که شغل جدید عرفاً مشابه شغل سابق نباشد، می‌تواند از جهات تخلیه محسوب شود.

بنابراین، صرف تغییر عنوان فعالیت همیشه به معنای تحقق این شرط نیست و مشابهت عرفی مشاغل اهمیت دارد.

۵. تخریب و نوسازی ساختمان

مطابق ماده ۱۵ قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶، مالک در شرایط مشخصی می‌تواند پس از پایان مدت اجاره، به منظور احداث ساختمان جدید درخواست تخلیه کند.

برای این منظور، ارائه پروانه ساختمانی یا گواهی مربوط از شهرداری ضرورت دارد.
در این حالت، دادگاه ضمن صدور حکم تخلیه، درباره پرداخت حق کسب یا پیشه یا تجارت نیز تصمیم‌گیری می‌کند.

۶. نیاز شخصی مالک به محل تجاری

یکی دیگر از موارد قانونی تخلیه در قانون سال ۱۳۵۶، نیاز شخص موجر به محل برای کسب یا پیشه یا تجارت است.
مطابق ماده ۱۵ این قانون، مالک در صورت اثبات شرایط مقرر می‌تواند برای استفاده شخصی از محل درخواست تخلیه کند.
در این مورد نیز دادگاه ضمن صدور حکم تخلیه، درباره حق کسب یا پیشه یا تجارت مستأجر تعیین تکلیف خواهد کرد.

تفاوت دستور تخلیه و حکم تخلیه اماکن تجاری چیست؟

یکی از موضوعات مهم در دعوای تخلیه اماکن تجاری، تفاوت میان دستور تخلیه و حکم تخلیه است.
این دو عنوان از نظر شرایط صدور و تشریفات رسیدگی یکسان نیستند.

دستور تخلیه: در قراردادهای مشمول قانون سال ۱۳۷۶، در صورت وجود شرایط قانونی، پس از پایان مدت اجاره می‌توان درخواست صدور دستور تخلیه کرد. در اجاره‌نامه رسمی، اجرای تخلیه از طریق اجرای ثبت و در اجاره‌نامه عادی از طریق مقام قضایی و مطابق تشریفات قانونی انجام می‌شود.
حکم تخلیه: در مواردی که صدور دستور تخلیه امکان‌پذیر نیست یا موجر برای تخلیه باید ابتدا فسخ قرارداد یا تحقق یکی از جهات قانونی را اثبات کند، موضوع از طریق رسیدگی قضایی و صدور حکم پیگیری می‌شود.

برای مثال، در بسیاری از قراردادهای تجاری مشمول قانون سال ۱۳۵۶، موجر باید با طرح دعوا و اثبات یکی از موارد مقرر در قانون، حکم تخلیه دریافت کند.
بنابراین، انتخاب اشتباه میان درخواست دستور تخلیه و طرح دعوای حقوقی ممکن است باعث طولانی شدن روند رسیدگی شود.

سرقفلی و حق کسب و پیشه چه تأثیری در دعوای تخلیه دارند؟

سرقفلی و حق کسب و پیشه از مهم‌ترین موضوعاتی هستند که در دعاوی تخلیه اماکن تجاری مطرح می‌شوند. این دو مفهوم از نظر مبنای قانونی و شرایط ایجاد با یکدیگر تفاوت دارند.

حق کسب و پیشه چیست؟

حق کسب یا پیشه یا تجارت، حقی است که در چارچوب قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶ برای مستأجر محل تجاری در نظر گرفته شده است.
این حق ممکن است در نتیجه فعالیت مستأجر، شهرت تجاری، جذب مشتری و موقعیت کسب‌وکار ایجاد شود.

در قراردادهای مشمول قانون سال ۱۳۵۶، در مواردی که موجر به استناد مواد ۱۵ و برخی بندهای ماده ۱۴ درخواست تخلیه می‌کند، موضوع پرداخت حق کسب و پیشه یا تجارت مطابق مقررات قانونی مورد توجه قرار می‌گیرد.

سرقفلی چیست؟

سرقفلی در قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۷۶ پیش‌بینی شده است.
مطابق ماده ۶ این قانون، مالک می‌تواند هنگام اجاره دادن ملک تجاری مبلغی را به عنوان سرقفلی از مستأجر دریافت کند.
همچنین مستأجر در شرایط قانونی می‌تواند برای واگذاری حقوق خود، مبلغی تحت عنوان سرقفلی دریافت نماید.

بر اساس تبصره ۲ ماده ۶، چنانچه موجر به طریق صحیح شرعی سرقفلی را به مستأجر منتقل کرده باشد، مستأجر هنگام تخلیه حق مطالبه سرقفلی به قیمت عادله روز را خواهد داشت.

تفاوت سرقفلی و حق کسب و پیشه

موضوع سرقفلی حق کسب و پیشه
قانون اصلی قانون سال ۱۳۷۶ قانون سال ۱۳۵۶
مبنای ایجاد پرداخت یا توافق قانونی فعالیت و موقعیت کسب‌وکار در چارچوب قانون
وابستگی به پرداخت اولیه در مواردی دارد لزوماً ندارد
زمان مطالبه مطابق شرایط قانونی و قراردادی مطابق مقررات قانون ۱۳۵۶
مبنای ارزیابی توافق، شرایط قانونی و حسب مورد قیمت عادله روز عوامل مؤثر بر حق کسب و پیشه و نظر کارشناس

نکته مهم این است که نباید در تمام قراردادهای تجاری، حق سرقفلی یا حق کسب و پیشه را مفروض دانست. نوع قرارداد و قانون حاکم بر آن باید به‌دقت بررسی شود.

مراحل طرح دعوای تخلیه اماکن تجاری چگونه است؟

برای طرح دعوای تخلیه، موجر باید ابتدا وضعیت حقوقی قرارداد و دلیل قانونی تخلیه را مشخص کند.
مراحل کلی به شرح زیر است:

خواندن این مطلب
اصل لاضرر در دعاوی ملکی؛ کاربرد یکی از مهم‌ترین قواعد فقهی در پرونده‌های املاک

مرحله اول: بررسی قرارداد اجاره
در ابتدا باید تاریخ انعقاد قرارداد، مدت اجاره، شروط مربوط به فسخ، حق انتقال به غیر، نوع شغل و وضعیت سرقفلی بررسی شود.
این بررسی مشخص می‌کند که دعوا باید بر اساس قانون سال ۱۳۵۶ یا قانون سال ۱۳۷۶ پیگیری شود.

مرحله دوم: جمع‌آوری مدارک و مستندات
موجر باید مدارک لازم برای اثبات مالکیت یا سمت قانونی خود و همچنین دلیل درخواست تخلیه را آماده کند.
برای مثال، در دعوای تخلیه به علت عدم پرداخت اجاره‌بها، اسناد مربوط به مطالبات و اظهارنامه‌های ارسالی اهمیت دارند.

مرحله سوم: ارسال اظهارنامه در موارد لازم
در برخی موارد، ارسال اظهارنامه برای اعلام تخلف مستأجر، مطالبه اجاره‌بها یا اعلام فسخ اهمیت دارد و حتی ممکن است از تشریفات ضروری قانونی باشد.
بنابراین، پیش از طرح دعوا باید بررسی شود که آیا ارسال اظهارنامه در موضوع مورد نظر الزامی است یا خیر.

مرحله چهارم: ثبت درخواست یا دادخواست
با توجه به نوع قرارداد و دلیل تخلیه، ممکن است موجر درخواست صدور دستور تخلیه یا دادخواست صدور حکم تخلیه را مطرح کند.
در مواردی که اختلاف درباره تحقق شرایط فسخ، انتقال غیرمجاز، تغییر شغل یا حقوق مستأجر وجود دارد، رسیدگی قضایی و بررسی ادله ضرورت پیدا می‌کند.

مرحله پنجم: رسیدگی و صدور تصمیم قضایی
مرجع صالح با بررسی قرارداد، اسناد، اظهارات طرفین و سایر دلایل، درباره درخواست تخلیه تصمیم‌گیری می‌کند.
در صورت احراز شرایط قانونی، دستور یا حکم مقتضی صادر خواهد شد.

مرحله ششم: اجرای دستور یا حکم تخلیه
پس از صدور تصمیم و فراهم شدن شرایط قانونی اجرا، ملک از طریق مرجع اجرای مربوط تخلیه و به موجر تحویل داده می‌شود.
در این مرحله، حقوق مالی مستأجر از جمله سرقفلی یا حق کسب و پیشه، در مواردی که قانوناً قابل مطالبه باشد، باید مورد توجه قرار گیرد.

مدارک لازم برای دعوای تخلیه اماکن تجاری

برای پیگیری دعوای تخلیه، بسته به علت طرح دعوا، ممکن است مدارک زیر مورد نیاز باشد:

۱. سند مالکیت یا مدارک اثبات سمت موجر
۲. اصل یا تصویر قرارداد اجاره
۳. مدارک مربوط به پایان مدت اجاره
۴. اظهارنامه ارسالی به مستأجر، در صورت لزوم
۵. اسناد پرداخت یا عدم پرداخت اجاره‌بها
۶. مدارک اثبات انتقال غیرمجاز منافع، در صورت وجود
۷. مدارک مربوط به تغییر شغل یا تخلف از شرایط قرارداد
۸. پروانه ساختمانی یا گواهی شهرداری در دعوای تخلیه به علت نوسازی
۹. مدارک مربوط به پرداخت یا توافق درباره سرقفلی
۱۰. وکالت‌نامه وکیل، در صورت پیگیری دعوا از طریق وکیل

توجه داشته باشید که تمام این مدارک در همه دعاوی ضروری نیستند و مدارک مورد نیاز با توجه به سبب تخلیه تعیین می‌شوند.

مرجع صالح برای رسیدگی به دعوای تخلیه اماکن تجاری کجاست؟

اصل بر این است که دعاوی مربوط به حقوق عینی و منافع اموال غیرمنقول و همچنین دعاوی مربوط به تخلیه ملک، در مرجع قضایی محل وقوع ملک مطرح شوند.
در خصوص دعاوی تخلیه، با توجه به نوع درخواست، مقررات صلاحیت دادگاه صلح یا دادگاه عمومی حقوقی و سایر مقررات مربوط باید بررسی شود.
همچنین درخواست دستور تخلیه در قراردادهای مشمول قانون سال ۱۳۷۶ تابع تشریفات خاص خود است و نباید آن را با دعوای عادی تخلیه یکسان دانست.
بنابراین، پیش از ثبت دادخواست یا درخواست، باید مرجع صالح با توجه به خواسته و شرایط پرونده تعیین شود.

آیا مستأجر می‌تواند در برابر دعوای تخلیه از خود دفاع کند؟

بله. مستأجر نیز در صورت وجود دلایل و مستندات قانونی می‌تواند در برابر درخواست تخلیه دفاع کند.
برخی از مهم‌ترین دفاعیات مستأجر عبارت‌اند از:

تمدید قرارداد اجاره یا توافق بر ادامه تصرف.
پرداخت اجاره‌بها و ارائه رسیدهای مربوط.
نداشتن شرایط قانونی فسخ قرارداد.
عدم تحقق انتقال منافع به غیر.
مشابه بودن شغل جدید با شغل قبلی در موارد اختلاف درباره تغییر شغل.
برخورداری از حق سرقفلی یا حق کسب و پیشه و مطالبه حقوق قانونی مربوط.
ایراد به سمت خواهان یا فقدان شرایط قانونی طرح دعوا.

برای مثال، اگر مالک مدعی انتقال غیرمجاز ملک تجاری باشد، مستأجر می‌تواند با ارائه قراردادها، اسناد و دلایل لازم اثبات کند که انتقالی به معنای حقوقی و قانونی صورت نگرفته است.

همچنین در مواردی که دستور تخلیه بر اساس قانون سال ۱۳۷۶ صادر شده است، مستأجر می‌تواند نسبت به حقوق ادعایی خود اقدام قانونی کند. مطابق ماده ۵ این قانون، ادعای حق از سوی مستأجر، در صورت اثبات، می‌تواند مبنای صدور حکم مقتضی درباره حقوق وی و جبران خسارات باشد؛ هرچند اصل بر این است که صرف طرح ادعا مانع اجرای دستور تخلیه نیست.

اگر مالک سرقفلی را پرداخت نکند، آیا امکان تخلیه وجود دارد؟

پاسخ به این سؤال به قانون حاکم بر قرارداد و نوع سرقفلی بستگی دارد.
در قراردادهای مشمول قانون سال ۱۳۵۶، در مواردی که تخلیه مستلزم پرداخت حق کسب یا پیشه یا تجارت باشد، دادگاه مطابق مقررات قانونی درباره آن تصمیم می‌گیرد.

در قراردادهای مشمول قانون سال ۱۳۷۶ نیز اگر مالک به طریق صحیح شرعی سرقفلی را به مستأجر منتقل کرده باشد، مستأجر طبق تبصره ۲ ماده ۶ حق مطالبه سرقفلی به قیمت عادله روز را هنگام تخلیه دارد.

خواندن این مطلب
وکیل الزام به تحویل مورد اجاره و بررسی نکات حائز اهمیت آن

بنابراین، مالک نمی‌تواند بدون توجه به حقوق مالی مستأجر، در تمام شرایط صرفاً با استناد به پایان قرارداد، ملک را تخلیه کند.

آیا مالک می‌تواند شخصاً مستأجر را از ملک تجاری بیرون کند؟

خیر. مالک برای تخلیه مستأجر باید از مسیر قانونی اقدام کند.

تعویض قفل، خارج کردن وسایل مستأجر، قطع خدمات ضروری یا ممانعت خودسرانه از ورود مستأجر، بدون وجود مجوز قانونی و رعایت تشریفات مربوط، می‌تواند موجب مسئولیت حقوقی یا کیفری شود.

حتی اگر مدت اجاره به پایان رسیده باشد، مالک باید از طریق مراجع قانونی و اجرای دستور یا حکم مربوط، ملک را تحویل بگیرد.

نقش وکیل ملکی در دعوای تخلیه اماکن تجاری

دعاوی تخلیه اماکن تجاری به دلیل تفاوت قوانین حاکم بر قراردادهای قدیمی و جدید، موضوع سرقفلی و حق کسب و پیشه و تعدد جهات قانونی تخلیه، نیازمند بررسی تخصصی هستند.

یک اشتباه در تشخیص قانون حاکم یا انتخاب عنوان صحیح دعوا ممکن است باعث رد دعوا، طولانی شدن رسیدگی یا تضییع حقوق موجر و مستأجر شود.
وکیل ملکی می‌تواند با بررسی قرارداد و مدارک، مسیر حقوقی مناسب را مشخص کند و در موارد زیر به طرفین کمک نماید:

بررسی اعتبار قرارداد اجاره و شروط آن
تشخیص قانون حاکم بر رابطه استیجاری
تنظیم دادخواست تخلیه اماکن تجاری
پیگیری دستور تخلیه یا حکم تخلیه
مطالبه اجاره‌بهای معوقه و خسارات قانونی
بررسی حقوق مربوط به سرقفلی و حق کسب و پیشه
دفاع در برابر دعوای تخلیه
پیگیری اختلافات مربوط به انتقال منافع و تغییر شغل
پیگیری اجرای حکم و تحویل ملک تجاری

در نتیجه، مشاوره با وکیل متخصص املاک پیش از طرح دعوا می‌تواند از بسیاری از اشتباهات حقوقی و هزینه‌های اضافی جلوگیری کند.

جمع‌بندی؛ چگونه دعوای تخلیه اماکن تجاری را پیگیری کنیم؟

دعوای تخلیه اماکن تجاری از جمله دعاوی مهم ملکی است که موفقیت در آن به شناخت قانون حاکم بر قرارداد، اثبات جهت قانونی تخلیه و رعایت تشریفات دادرسی بستگی دارد.
در قراردادهای مشمول قانون سال ۱۳۵۶، مستأجر ممکن است از حق کسب و پیشه برخوردار باشد و صرف پایان مدت اجاره برای تخلیه کافی نیست. در مقابل، در قراردادهای مشمول قانون سال ۱۳۷۶، با پایان مدت اجاره و رعایت شرایط قانونی، امکان درخواست تخلیه وجود دارد.

همچنین در صورت وجود سرقفلی، حقوق مالی مستأجر باید مطابق مقررات مربوط تعیین تکلیف شود.
اگر مالک یا مستأجر یک ملک تجاری هستید و درباره تخلیه، سرقفلی، پایان قرارداد یا انتقال منافع اختلاف دارید، بررسی تخصصی قرارداد پیش از هر اقدام قضایی اهمیت زیادی دارد.

سوالات متداول درباره دعوای تخلیه اماکن تجاری

۱. آیا با پایان مدت اجاره می‌توان مغازه را تخلیه کرد؟
در قراردادهای مشمول قانون سال ۱۳۷۶، اصولاً بله؛ اما در قراردادهای مشمول قانون سال ۱۳۵۶، صرف پایان مدت اجاره برای تخلیه کافی نیست و باید یکی از جهات قانونی تخلیه وجود داشته باشد.

۲. آیا مالک می‌تواند بدون پرداخت سرقفلی مغازه را تخلیه کند؟
این موضوع به نوع قرارداد و مبنای ایجاد سرقفلی بستگی دارد. اگر مستأجر طبق قانون حق مطالبه سرقفلی یا حق کسب و پیشه داشته باشد، حقوق مالی وی باید مطابق مقررات تعیین تکلیف شود.

۳. اگر مستأجر اجاره‌بها را پرداخت نکند، مالک چه اقدامی می‌تواند انجام دهد؟
مالک می‌تواند با توجه به قانون حاکم بر قرارداد و شرایط آن، برای مطالبه اجاره‌بهای معوقه و در صورت وجود شرایط قانونی، فسخ اجاره و تخلیه اقدام کند.

۴. آیا انتقال مغازه به شخص دیگر بدون رضایت مالک موجب تخلیه می‌شود؟
در صورتی که مستأجر حق انتقال به غیر نداشته باشد و انتقال غیرمجاز با شرایط قانونی تحقق پیدا کند، ممکن است موجر بتواند درخواست تخلیه کند.

۵. آیا دعوای تخلیه مغازه به دلیل تغییر شغل امکان‌پذیر است؟
بله، در قراردادهای مشمول قانون سال ۱۳۵۶، تغییر شغل بدون رضایت موجر، در صورتی که شغل جدید عرفاً مشابه شغل سابق نباشد، می‌تواند از موجبات تخلیه باشد.

۶. آیا مستأجر می‌تواند بعد از صدور دستور تخلیه از حقوق خود دفاع کند؟
بله. مستأجر می‌تواند حقوق ادعایی خود را از طریق مرجع صالح پیگیری کند؛ اما مطابق ماده ۵ قانون سال ۱۳۷۶، صرف طرح ادعا اصولاً مانع اجرای دستور تخلیه نخواهد بود.

۷. برای تخلیه ملک تجاری باید دادخواست داد یا درخواست دستور تخلیه ثبت کرد؟
این موضوع به تاریخ قرارداد، نوع سند اجاره و شرایط قانونی آن بستگی دارد. در برخی قراردادها امکان درخواست دستور تخلیه وجود دارد و در موارد دیگر باید دادخواست حقوقی مطرح شود.

۸. آیا مستأجر دارای حق کسب و پیشه را می‌توان مجبور به تخلیه کرد؟
بله، اما فقط در صورت تحقق یکی از جهات قانونی تخلیه و رعایت حقوق مستأجر. در موارد مقرر در قانون سال ۱۳۵۶، پرداخت حق کسب یا پیشه یا تجارت نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

نویسنده: https://vakilemelk.com/

امتیاز به این مطلب

پیشنهاد می کنیم این مطالب را هم بخوانید

مطالبه حق سرقفلی چگونه انجام می شود؟

حق سرقفلی چیست؟ در گام اول باید بدانیم حق سرقفلی به چه معناست. منظور از حق سرقفلی، یک حق مالی است که به موجب قرارداد اجاره میان صاحب یک ملک تجاری با مستاجر آن برای مستاجر برقرار می شود. در…

بازدید: 2603 نفر
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
خواندن این مقاله

ابطال معامله معارض و نحوه طرح دعوا

در دنیای معاملات ملکی، یکی از موضوعات حقوقی کمتر شناخته‌شده اما بسیار مهم، ابطال معامله معارض است. معامله معارض زمانی رخ می‌دهد که یک ملک به دو یا چند نفر به صورت همزمان یا با تعارض در زمان فروخته شود.…

بازدید: 882 نفر
۱ آبان ۱۴۰۴
خواندن این مقاله

املاک وقفی چه نوع املاکی هستند؟ آشنایی با فروش و اجاره آنها

وقف چیست؟ وقف یک نوع عقد و عمل حقوقی است که در ماده 55 قانون مدنی تعریف شده است. بر اساس این ماده، وقف به معنای حبس عین مال و تسبیل منافع آن است. منظور از حبس عین این است…

بازدید: 2600 نفر
۲۹ تیر ۱۴۰۴
خواندن این مقاله

پیش فروش و خسارت تاخیر: حقوق و تکالیف طرفین

قرارداد پیش فروش یکی از ابزارهای پرکاربرد در معاملات ملکی است که با هدف خرید یا فروش ساختمان‌ها پیش از تکمیل پروژه منعقد می‌شود. به دلیل اهمیت زمان تحویل، هرگونه تأخیر در اجرای تعهدات فروشنده، می‌تواند موجب خسارت تاخیر در…

بازدید: 925 نفر
۱۳ مهر ۱۴۰۴
خواندن این مقاله

سوالات و نظرات شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *